Otizmde Erken Müdahale Neden Bu Kadar Fark Yaratır? | Rota Rehabilitasyon Blog
Otizm

Otizmde erken müdahale neden bu kadar az zamana bu kadar çok fark yaratır?

·9 dk okuma·Klinik Psikolog

Bir çocuk otizm tanısı aldığında ailelerin ilk duyduğu şey genellikle şu olur: "Ne kadar erken başlarsanız o kadar iyi." Bu doğru — ama "neden" sorusuna verilen yanıt çoğu zaman eksik kalır.

Beyin, erken yaşta daha esnek

Nörolojik gelişimin en hızlı olduğu dönem, doğumdan yaklaşık 6–8 yaşına kadar sürer. Bu dönemde beyin, yeni bağlantılar oluşturma kapasitesi açısından ömrünün zirvesindedir. Bir nörolog bunu şöyle tanımlar: "Küçük bir çocuğun beyni adeta inşaat halindeki bir bina gibidir; duvarlar henüz kurumamıştır."

Otizm spektrumundaki çocuklarda bu esneklik penceresi, yani "kritik dönem", doğru müdahaleyle çok daha verimli kullanılabilir. Serebral plastisitenin yüksek olduğu bu dönemde başlatılan yoğun destek, beyin devrelerinin daha işlevsel bir şekilde organize olmasına katkıda bulunabilir.

Araştırmalar ne diyor?

2012 yılında yayımlanan ve geniş kapsamlı uzunlamasına çalışmalar incelendiğinde, 2–4 yaş arasında yoğun erken müdahale başlayan çocukların ilerleyen yıllarda dil kullanımı, sosyal beceriler ve bağımsız yaşam becerileri açısından çok daha iyi sonuçlar gösterdiği görülmüştür. Bu fark yalnızca birkaç yüzde birkaç puanlık bir iyileşme değil — kimi zaman bağımsız okula devam edebilmek ile özel eğitim gereksinimini sürdürmek arasındaki fark anlamına gelmektedir.

Erken müdahale neyi kapsar?

Erken müdahale tek bir terapi değildir. Etkili bir program genellikle şunları içerir: yoğun bireysel seans (haftada 10–20 saat), aile eğitimi ve koçluğu, dil ve konuşma terapisi ve oyun temelli sosyal beceri çalışması. Bu bileşenlerin birlikte çalışması sinerji yaratır.

Önemli: "Erken müdahale" yalnızca 2–3 yaş anlamına gelmez. Her yaşta başlanan destek değerlidir — sadece beyin plastisitesi küçük yaşlarda daha yüksektir. Tanı geç geldiyse üzülmek yerine, bugün başlamak en değerli adımdır.

Ailelere bir not

Erken başlamak önemlidir; ama mükemmel başlamak şart değildir. Haftada birkaç seanslık düzenli, tutarlı destek bile fark yaratır. Aile olarak sürece dahil olmanız — evde pekiştirme, terapistiyle düzenli iletişim — belki de en büyük değişkeni oluşturur.